De A58 moet een snel­weg wor­den, die is voor­be­reid op de toe­komst. Maar naast de nood­za­ke­lij­ke ver­bre­ding van het tra­cé cre­ëert het pro­ject InnovA58 zelf ook een deel van die duur­za­me toe­komst waar­in cir­cu­lair en ener­gie­neu­traal wer­ken cen­traal staan. „Inno­va­tie is nadruk­ke­lijk één van de doel­stel­lin­gen. Door daar van­af het begin al op stu­ren kun je de gewens­te ver­nieu­win­gen sti­mu­le­ren”, ver­telt Mat­thé van der Brug­gen, Mana­ger Inno­va­tie & Tech­niek van Rijks­wa­ter­staat. Samen met diver­se part­ners, zoals advies­bu­reau AT Osbor­ne, werkt hij mee aan InnovA58.

In de auto op een duurzame snelweg

Nor­maal gespro­ken is de capa­ci­teits­uit­brei­ding pri­mair het doel, maar voor de uit­brei­ding van de A58 (tus­sen Eind­ho­ven en Til­burg) zijn de doel­stel­lin­gen bre­der en de ambi­ties hoog. Niet voor niks heet het pro­ject InnovA58. Ener­gie­neu­traal en cir­cu­lair wer­ken staan daar­bij cen­traal. Daar­naast is het tra­ject ook een proef­tuin voor toe­kom­sti­ge pro­jec­ten van Rijkswaterstaat.

Door inno­va­tie als spe­ci­fie­ke opga­ve aan de voor­kant van een pro­ject mee te geven wordt dit bevorderd

Samen

„Rijks­wa­ter­staat inno­veert al lan­ger, maar inno­va­ties wor­den in de rea­li­sa­tie­fa­se vaak als risi­co voor tijd en geld erva­ren. Door dit als spe­ci­fie­ke opga­ve aan de voor­kant van een pro­ject mee te geven wordt dit nu bevor­derd”, legt Mat­thé van der Brug­gen uit. Het gaat om zaken als nieu­we asfalt­meng­sels, maar ook het inrich­ten van een ver­zor­gings­plaats van de toe­komst. „Zo leg­gen wij een inno­va­tie­strook op ver­zor­gings­plaats Kloos­ters aan voor het tes­ten en ver­der bren­gen van inno­va­ties, die pas­sen bin­nen de doelstellingen.

Het­zelf­de doen we voor nieu­we dien­sten en con­cep­ten op de Ver­zor­gings­plaats 2.0. Bei­den via het prin­ci­pe van een Living Lab. Dat doen we niet alleen, want de wereld ver­be­te­ren kun je niet alleen. We wer­ken samen met pro­vin­cie, gemeen­ten, ken­nis­in­sti­tu­ten en bedrij­ven. We pro­be­ren ver­der de ver­bin­ding te zoe­ken met diver­se par­tij­en, zoals Shell die de ver­zor­gings­plaats exploi­teert en ook mee­denkt over een sta­ti­on voor elek­trisch aan­ge­dre­ven voer­tui­gen. Door die al eer­der te rea­li­se­ren neem je weer een drem­pel weg voor de invoer van elek­trisch bouwmaterieel.”

Uit­da­gen

Om de doel­stel­lin­gen en ambi­ties voor elkaar te krij­gen heeft Rijks­wa­ter­staat onder ande­re de samen­wer­king gezocht met con­sul­tants van AT Osbor­ne. Er wer­ken nu vijf con­sul­tants mee aan InnovA58. Zij hou­den zich in de inkoop­fa­se voor­na­me­lijk bezig met de inkoop­stra­te­gie en plan­nen, markt­con­sul­ta­ties en de daad­wer­ke­lij­ke aan­be­ste­ding. „Het ver­schil kun je maken in de inkoop­fa­se. Als je daar al weet wat de markt kan bie­den en wat er juri­disch moge­lijk is, dan kun je gericht uit­vra­gen en de markt uit­da­gen”, weet Rudolf Rij­kens, seni­or con­sul­tant bij AT Osbor­ne. „Dan moet je wel eerst weten wat je wilt. Een inkoop­tra­ject dwingt tot pre­cie­ze for­mu­le­rin­gen. In de prak­tijk leidt dat tot druk op de inter­ne besluit­vor­ming en dus op ver­snel­ling daarvan.”

Inno­va­tie

Aan­ge­zien er tus­sen de plan­fa­se en daad­wer­ke­lij­ke uit­voe­ring bij der­ge­lij­ke weg­ver­bre­din­gen al snel een aan­tal jaar zit, wordt nu expli­ciet een deel van de uit­voe­ring van de inno­va­tie­op­ga­ve naar voren gehaald nog voor­dat er een defi­ni­tief Tra­cé­be­sluit ligt. Doel is een aan­tal van de inno­va­ties con­creet toe te pas­sen bin­nen de rea­li­sa­tie van het hoofdcontract.

Direct na de zomer start de aan­be­ste­ding van de Inno­va­tie­strook. Op de Inno­va­tie­strook wor­den bestaan­de in- en uit­voeg­stro­ken ver­van­gen door lan­ge­re in- en uit­voeg­stro­ken die dub­bel uit­ge­voerd wor­den. „Dat geeft Rijks­wa­ter­staat en markt­par­tij­en de kans om op tijd diver­se asfalt­meng­sels goed te tes­ten zodat deze al gebruikt kun­nen wor­den bij de uit­ein­de­lij­ke aan­leg van de extra rij­stro­ken”, ver­dui­de­lijkt Rij­kens. Ook de plan­nen voor het Living Lab lopen al. Het Living Lab haalt de inno­va­ties op en coör­di­neert het tes­ten. Zoals op het gebied van emis­sie­loos wer­ken waar­bij oplos­sin­gen gezocht wor­den in elek­trisch aan­ge­dre­ven wegen­bouw­ma­chi­nes en het gebruik van bouw­ma­te­ri­a­len die in de nabije omge­ving voor­han­den zijn.

Vlieg­wiel

Met zul­ke doel­stel­lin­gen is het mee­krij­gen van de markt­par­tij­en nood­za­ke­lijk. Rij­kens ziet een markt die zeker wil, maar die ook zeker­heid nodig heeft. „Voor een bouw­be­drijf is het ondoen­lijk, zowel finan­ci­eel als inhou­de­lijk, om alleen voor een enkel pro­ject te inves­te­ren in elek­trisch aan­ge­dre­ven mate­ri­eel of zelf duur­za­me asfalt­la­gen en ande­re inno­va­ties te tes­ten. Rijks­wa­ter­staat faci­li­teert nu met de Inno­va­tie­strook en het Living Lab de moge­lijk­heid om dat wel te doen. Dit werkt weer als een vlieg­wiel voor ande­re wegen­bouw­pro­jec­ten. Op deze manier sti­mu­le­ren we duur­zaam wer­ken in de hele sector.”

Keu­zes

Voor de con­sul­tants van AT Osbor­ne is het voor­al zaak om in deze fase van InnovA58 te onder­zoe­ken en te stu­ren. Rij­kens: „Met der­ge­lij­ke pro­jec­ten zit je voor een deel vast aan regel­ge­ving. Het is onder­zoe­ken wat kan, zoals het naar voren halen van zo’n Inno­va­tie­strook. Daar­naast moet je voor­ko­men dat je ver­zandt in alle moge­lijk­he­den en ambi­ties. Uit­ein­de­lijk moet je pre­cie­ze keu­zes maken, bij­voor­beeld: wat stop ik in de gun­ning­cri­te­ria en wat in het con­tract? Daar­in advi­se­ren wij.”

Voort­va­rend

„Door onder ande­re de stik­stof­wet­ge­ving heb­ben we ver­tra­ging opge­lo­pen en bij AT Osbor­ne snap­pen ze dat we niet nog meer tijd wil­len ver­spil­len en zijn we dus nu voort­va­rend van start met de Inno­va­tie­strook”, ver­telt Van der Bruggen.

Bewe­ging

Hoe­wel er tus­sen de inkoop- en aan­be­ste­dings­fa­se en de uit­voe­ring van de weg­ver­bre­ding nog zeker een paar jaar zit, hoopt Rijks­wa­ter­staat met InnovA58 al op kor­te ter­mijn inno­va­ties op te halen die voor de hele sec­tor inspi­re­rend zijn. „Wij zijn nu een van de kop­lo­pers, maar het is de bedoe­ling dat heel Rijks­wa­ter­staat in bewe­ging komt. Zo maken wij het aan­trek­ke­lijk voor de hele markt om een stap te zet­ten rich­ting een bete­re en duur­za­me toe­komst”, besluit Van der Bruggen.

Praat­plaat InnovA58

InnovA58 in het kort

De Rijks­weg A58 is toe aan een upda­te. Al in de jaren vijf­tig van de vori­ge eeuw werd begon­nen met de aan­leg van de weg die loopt van Eind­ho­ven tot Vlis­sin­gen. Eind jaren tach­tig werd het laat­ste deel gere­a­li­seerd. In de afge­lo­pen jaren is de ver­keers­stroom enorm toe­ge­no­men en kampt de A58 met veel files en sluip­ver­keer in de naast­ge­le­gen dorpen.

Het ver­bre­den van de weg tus­sen Eind­ho­ven en Til­burg en tus­sen Sint-Anna­bosch en Gal­der, van twee naar drie rij­stro­ken, en het ver­nieu­wen van belang­rij­ke knoop­pun­ten zoals Bata­dorp en Ekkers­weij­er, moe­ten zor­gen voor ver­be­te­ring. Het hele pro­ject wordt duur­zaam en cir­cu­lair uit­ge­voerd. Op www.innova58.nl staan de vol­le­di­ge plan­nen en doel­stel­lin­gen voor het ambi­ti­eu­ze traject.