Voor Roel is één van de ken­mer­ken van inte­gra­le gebieds­ont­wik­ke­ling dat in een gebied gelijk­tij­dig oplos­sin­gen voor meer­de­re maat­schap­pe­lij­ke opga­ven wor­den gezocht. Denk aan het aan­pak­ken van een mobi­li­teits­op­ga­ve in com­bi­na­tie met het ont­wik­ke­len van duur­za­me ener­gie, of het bou­wen van wonin­gen samen met het ver­bou­wen van voed­sel. Van­uit zijn actie­ve bij­dra­gen aan de tot­stand­ko­ming van Omge­vings­wet ziet Roel dat de instru­men­ten van de Omge­vings­wet bij uit­stek geschikt zijn inno­va­tie­ve com­bi­na­ties te sti­mu­le­ren en wer­ke­lijk­heid te laten wor­den. In deze blog legt hij uit hoe dat zit voor de com­bi­na­tie van wonin­gen en biodiversiteit.

Integrale gebiedsontwikkeling

Natuur­in­clu­sief bou­wen zal de komen­de jaren – in navol­ging van bij­voor­beeld ‘duur­zaam bou­wen’ – een flin­ke vlucht nemen, zo is mijn ver­wach­ting. Het gaat hier­bij om het ont­wik­ke­len van een gebied met gelijk­tij­dig aan­dacht voor de inpas­sing in de natuur: de flo­ra én fau­na. Inte­graal dus! Dat kan door aller­lei tech­ni­sche voor­zie­nin­gen te tref­fen. De Rijks­dienst voor Onder­ne­mend Neder­land (RVO) noemt als voor­beel­den: inbouw­kas­ten voor broe­den­de vogels of vleer­mui­zen, spe­ci­a­le dak­pan­nen voor gier­zwa­lu­wen, muur­plan­ten, groe­ne daken, groe­ne muren en slim­me ver­lich­ting. Tege­lijk de ont­wik­ke­ling van natuur bevor­de­ren én de woning­bouw­op­ga­ve aan­pak­ken? Dat kan met het omge­vings­plan, de opvol­ger van het bestem­mings­plan onder de Omgevingswet.

Het omge­vings­plan uit de nieu­we Omge­vings­wet krijgt een bre­de­re reik­wijd­te dan de hui­di­ge bestem­mings­plan­nen: niet alleen ruim­te­lij­ke orde­ning, maar de gehe­le fysie­ke leef­om­ge­ving staat cen­traal. En van de fysie­ke leef­om­ge­ving is natuur een onlos­ma­ke­lijk onder­deel. Daar­door zal het omge­vings­plan niet lan­ger alleen het ‘woon- en leef­kli­maat’ van inwo­ners en bedrij­ven regu­le­ren zoals in het bestem­mings­plan het geval was. Ambi­ties op het gebied van natuur, bou­wen, mili­eu en kli­maat wor­den gecom­bi­neerd. En dat is natuur­lijk hart­stik­ke rele­vant voor inte­gra­le gebiedsontwikkeling!

De nieu­we Omge­vings­wet treedt naar ver­wach­ting per 1 janu­a­ri 2022 in wer­king en er wordt al vol­op door gemeen­ten geëx­pe­ri­men­teerd. Een aan­tal voorbeelden:

  • In het Chw-bestem­mings­plan Schok­ker­hoek (Urk) wordt ver­we­zen naar beleids­re­gels over ver­ster­king van de bio­di­ver­si­teit, zoals nest­mo­ge­lijk­he­den voor vleer­mui­zen en bij­en, groen­voor­zie­nin­gen, aan­slui­ting op groen­struc­tu­ren en de eis dat inheem­se bomen en strui­ken wor­den gebruikt. Dit soort beleids­re­gels zijn niet toe­ge­staan bij de hui­di­ge bestem­mings­plan­nen, maar in het nieu­we omge­vings­plan wel.
  • Het bestem­mings­plan met ver­bre­de reik­wijd­te Soes­ter­berg-Noord biedt ruim­te aan een woon­ge­bied en bedrij­ven­ter­rein, waar­bij de loka­le natuur op de vlieg­ba­sis beschermd blijft. In het plan is bij­voor­beeld gere­geld dat een aan­vra­ger van een plan­wij­zi­ging samen met een des­kun­di­ge aan­toont dat een nieuw ini­ti­a­tief geen ono­ver­ko­me­lijk belet­sel vormt voor de natuur en flo­ra en fauna.
  • In het Chw-bestem­mings­plan Tui­nen van Zand­weerd van de gemeen­te Deven­ter is gere­geld dat er alleen gebouwd mag wor­den als een bij­dra­ge wordt gele­verd aan natuur­in­clu­sief bou­wen. Er moe­ten mini­maal 15 pun­ten wor­den behaald om een gebouw te mogen bou­wen. Om een voor­beeld te geven: een nest­kast voor een zwa­luw is 3 punten.

Voor het juri­disch sti­mu­le­ren van inte­gra­le gebieds­ont­wik­ke­ling is een instru­ment nodig dat een inte­gra­le blik op de fysie­ke leef­om­ge­ving moge­lijk maakt. Zie daar het omge­vings­plan. Dit nieu­we instru­ment van de Omge­vings­wet vormt een uit­ge­le­zen kans om slim­me com­bi­na­ties te zoe­ken in de aan­pak van meer­de­re maat­schap­pe­lij­ke opga­ven. De com­bi­na­tie tus­sen bou­wen en natuur­ont­wik­ke­ling wordt al regel­ma­tig door gemeen­ten gevon­den, zo blijkt uit de opge­som­de voor­beel­den. Wel­ke slim­me com­bi­na­tie kiest u?

 

Een ande­re ver­sie van dit blog­be­richt is ook ver­sche­nen op www.gemeente.nu

Dit is de eer­ste blog in een reeks over inte­gra­le gebieds­ont­wik­ke­ling waar­in con­sul­tants van het team gebieds­ont­wik­ke­ling hun kijk geven op integraliteit.