De con­text voor nieu­we inves­te­rin­gen is een hele ande­re dan pak­weg tien jaar gele­den. Zie­ken­hui­zen zijn in het hui­di­ge stel­sel vol­le­dig risi­co­dra­gend voor alle inves­te­rin­gen. Daar­bij zijn ban­ken veel terug­hou­den­der gewor­den bij het ver­strek­ken van finan­cie­ring. Ook zijn de gedach­ten over wat goe­de zorg is en hoe deze moet wor­den aan­ge­bo­den razend­snel aan het veranderen.

In samen­hang hier­mee is er de kwes­tie van de omvang en sprei­ding van de zie­ken­huis­lo­ca­ties. Ons land telt momen­teel 250 zie­ken­huis­lo­ca­ties (bui­ten­po­li­kli­nie­ken mee­ge­re­kend) met een tota­le waar­de van 15 mil­jard euro (huis­ves­ting, inven­ta­ris en appa­ra­tuur). Der­ge­lij­ke bedra­gen onder­stre­pen dat een zoge­he­ten green-field-bena­de­ring niet aan de orde is. De gro­te uit­da­ging is juist om opti­maal gebruik te maken van deze bedrijfsmiddelen.

De nu al knel­len­de krap­te op de arbeids­markt zal het meest pran­gen­de the­ma zijn voor de komen­de jaren. Naar ver­wach­ting zal deze krap­te in tij­den van hoog­con­junc­tuur alleen maar toe­ne­men. Met ande­re woor­den: inves­te­rin­gen in bedrijfs­mid­de­len zijn nú nodig om de arbeids­pro­duc­ti­vi­teit zo spoe­dig moge­lijk te ver­gro­ten. Een gun­stig neven­ef­fect van de hui­di­ge hoog­con­junc­tuur is dat het moge­lijk moet zijn hier finan­cie­ring voor te vinden.

In infor­ma­tie­tech­no­lo­gie wordt al fors meer geïn­ves­teerd dan in het ver­le­den. Dit betreft met name de imple­men­ta­tie van com­pleet nieu­we zie­ken­huis­in­for­ma­tie­sys­te­men. Nu is het zaak om gericht te inves­te­ren in die ICT-oplos­sin­gen die de arbeids­pro­duc­ti­vi­teit van het zie­ken­huis verhogen.

Voor de inves­te­rin­gen in huis­ves­ting zal er een omslag zijn van vol­le­dig nieuw­bouw naar steeds meer gefa­seerd en adap­tief bou­wen. Adap­tief bou­wen is de kunst van het weg­la­ten, met ande­re wor­den bouw de basis duur­zaam, kijk kri­tisch naar de nood­za­ke­lij­ke inrich­ting,  houdt deze zo beperkt moge­lijk en leg de uit­wer­king hier­van zo laat moge­lijk vast.

Wel­ke inves­te­rin­gen zie­ken­hui­zen ook doen, meer dan ooit moe­ten ze grip hou­den op de risico’s. Een zoge­he­ten no regret ana­ly­se kan hier­bij uit­komst bie­den. Hier­bij beoor­deel je in wel­ke mate je ooit spijt zult krij­gen van een inves­te­ring. Een vari­ant hier­van is dat je beoor­deelt wat vijf jaar na rea­li­sa­tie de maxi­ma­le scha­de kan zijn van de inves­te­ring die je meest­al voor 20 of 30 jaar doet. Kort-cyclisch plan­nen is ander instru­ment dat in de hui­di­ge con­text onont­beer­lijk is. Een voor­beeld is het han­te­ren van een 4‑jaars-cyclus, waar­bij er aan het ein­de van iede­re cyclus een nieuw ijk­mo­ment is en bij­stu­rings­mo­men­ten zijn. In een cyclus van 4 jaar kan ook naar de inves­te­rin­gen in alle assets wor­den geke­ken. Voor inves­te­rin­gen in ICT is een hori­zon van 4 jaar vaak het maxi­maal haal­ba­re. Daar­naast kan op deze wij­ze ook een bepaal­de mate van  flexi­bi­li­teit in de finan­cie­ring wor­den inge­bouwd. Je ver­kleint zodoen­de het risi­co van een gro­te scha­de­last op een inves­te­ring waar je niet meer onder­uit kunt.

Mis­schien nog belang­rij­ker dan adap­tief ver­mo­gen en ade­qua­te beheer­sings­in­stru­men­ten is de wil tot samen­wer­king. Inves­te­rin­gen in (ICT) inno­va­ties kun­nen veel beter door meer­de­re zie­ken­hui­zen samen wor­den opge­pakt. Niet alleen wordt zo het risi­co gespreid, een der­ge­lij­ke bena­de­ring weer­spie­gelt de nieu­we rea­li­teit: zorg wordt steeds meer in ketens aan­ge­bo­den. “Wij inves­te­ren alleen in die sys­te­men die ook in keten­ver­band duur­zaam zijn en waar ook ande­re par­tij­en bereid zijn om aan mee te inves­te­ren”, zou in dit ver­band een pas­send uit­gangs­punt zijn. “Dus we doen het per defi­ni­tie nooit meer voor ons­zelf alleen.”