Naar het overzicht

Ver­plaats je in het belang van alle partijen

Mat­té Egging werk­te in opdracht van het minis­te­rie van Infra­struc­tuur en Water­staat namens AT Osbor­ne aan een hand­rei­king voor de stresstest Ruim­te­lij­ke Adap­ta­tie. Gemeen­ten, water­schap­pen, inwo­ners en ande­re geïn­te­res­seer­den zien daar­mee in één oog­op­slag hoe kwets­baar hun woon­plaats is voor de gevol­gen van kli­maat­ver­an­de­ring. De stresstest vormt daar­mee een fun­da­ment voor de maat­re­ge­len die Neder­land kli­maat­be­sten­dig moe­ten hou­den. “Het gaf mij een goed gevoel om hier aan bij te dra­gen”, aldus Mat­té. “Waar­om? Omdat kli­maat­adap­ta­tie ieder­een raakt.”

In zijn jeugd reed Mat­té, ach­ter­in de auto van zijn ouders op weg naar opa en oma, vaak over de A12. Het viel hem op dat langs de snel­weg kan­to­ren en lood­sen leeg ston­den, ter­wijl tege­lij­ker­tijd bedrij­ven­ter­rei­nen wer­den uit­ge­breid met pre­cies die­zelf­de soor­ten gebou­wen. “Fas­ci­ne­rend”, her­in­nert hij zich. “Ik dacht van­af de ach­ter­bank: waar­om heeft een boer zijn groe­ne wei­land hier­voor moe­ten opge­ven? Dit soort obser­va­ties bleef ik maken. Wat ik om mij heen zag, zet­te mij aan het den­ken. Dat is altijd zo geble­ven. Neder­land is een klein, dicht­be­volkt land. We moe­ten dus goed omgaan met de schaar­se ruim­te. Daar­om ben ik Ruim­te­lij­ke Plan­ning gaan stu­de­ren. Ik kwam er toen ach­ter dat ik mij het lief­ste bezig houd met het waar­om van plan­nen, niet per se met de uit­voe­ring. Als ik betrok­ken ben bij een nieu­we snel­weg, wil ik mee­den­ken over de ele­men­tai­re vra­gen: wat is het bes­te tra­ject en waar­om? En is het mis­schien niet beter om in plaats van een snel­weg een spoor­lijn aan te leggen?”.

Ech­te verbindingen
Van­uit die moti­va­tie sol­li­ci­teer­de Mat­té bij AT Osbor­ne, nu vier jaar gele­den. Een groot pro­ject waar­aan hij sinds­dien heeft mee­ge­werkt, speelt op het gebied van kli­maat­adap­ta­tie: het aan­pas­sen van onze omge­ving aan de gevol­gen van kli­maat­ver­an­de­ring. In opdracht van het minis­te­rie van Infra­struc­tuur en Water­staat werd een stresstest ont­wik­keld, waar­mee gemeen­ten en water­schap­pen in kaart kun­nen bren­gen waar hun kwets­baar­he­den lig­gen. “We had­den te maken met heel veel betrok­ken par­tij­en; van water­schap­pen, pro­vin­cies en gemeen­ten tot het KNMI, het RIVM en onder­zoeks- en inge­ni­eurs­bu­reaus. Veel van die par­tij­en zijn gewend om voor­al van­uit hun eigen rol te den­ken. Het is dan las­tig om ech­te ver­bin­din­gen tot stand te bren­gen. Maar dat is nu pre­cies waar mijn kracht ligt, en ook die van mijn collega’s. Het is een kwes­tie van je ver­plaat­sen in de vraag waar­om het voor hen van belang is om mee te wer­ken, soms nog voor­dat ze dat zelf pre­cies weten. Als je dat ver­vol­gens omzet in over­tui­gend ver­haal, breng je par­tij­en bij elkaar en kun­nen zij samen stap­pen zetten.”

Ieder­een nodig
Dat is des te belang­rij­ker, omdat kli­maat­adap­ta­tie een groot the­ma is. “Het raakt ieder­een en nie­mand kan het in zijn een­tje oplos­sen”, weet Mat­té. “Ieder­een heeft elkaar nodig, ieder­een moet zijn steen­tje bij­dra­gen. Bewo­ners moe­ten hun tuin­tjes ver­groe­nen, de GGD moet erop bedacht zijn dat er meer gezondheidsrisico’s zoals smog kun­nen ont­staan, gemeen­ten en water­schap­pen moe­ten plan­nen ont­wik­ke­len en aan­pas­sin­gen door­voe­ren. En ga zo maar door. Wat dat betreft heeft zo’n lan­ge, boven­ge­mid­deld war­me en dro­ge zomer als in 2018 ook een posi­tief effect. Het was voor veel men­sen een eye­o­pe­ner. Boe­ren moch­ten hun land niet besproei­en, vracht­sche­pen kon­den door het lage water­peil van de rivie­ren niet meer varen, voet­bal­vel­den waren niet meer bespeel­baar, men­sen lagen ’s nachts wak­ker van de hit­te en waren over­dag min­der pro­duc­tief …. ineens begreep ieder­een het. Het kli­maat ver­an­dert en dat heeft gevol­gen voor ons alle­maal. Gemeen­ten en water­schap­pen moe­ten maat­re­ge­len nemen om die gevol­gen op te van­gen. Met onze stresstest heb­ben wij daar­voor een fun­da­ment gelegd. Het brengt per gebied in kaart wel­ke pro­ble­men zich voor zul­len doen, of zich nu al voor­doen. Op basis daar­van kan wel­over­wo­gen actie wor­den ondernomen.”

Echt wel trots
De ont­wik­ke­ling van de stresstest ging van start direct na Prins­jes­dag 2017, van­uit het Del­ta­plan Ruim­te­lij­ke Adap­ta­tie. Febru­a­ri 2018 was de hand­rei­king voor de stresstest*, na een maan­den­lang en inten­sief tra­ject, gereed om onli­ne te gaan. Mooi moment voor Mat­té: hij ont­ving een mail­tje van zijn opdracht­ge­ver, met de link naar de kers­ver­se web­si­te. “Ik weet nog dat ik het aan­klik­te en rechts op de home­pa­ge las ‘deze hand­rei­king is in opdracht van het Del­ta­pro­gram­ma Ruim­te­lij­ke Adap­ta­tie opge­steld door AT Osbor­ne’. Het instru­ment waar­mee gemeen­ten en water­schap­pen in 2019 hun kli­maat-stresstest gedaan moe­ten heb­ben, was van­af dat moment klaar voor gebruik. Ik ben er echt wel trots op dat ik daar een bij­dra­ge aan heb gele­verd. Want dit gaat op de lan­ge ter­mijn hel­pen om Neder­land leef­baar te hou­den, voor ieder­een die er woont.”

* Zie voor de hand­rei­king: https://ruimtelijkeadaptatie.nl/stresstest/handreiking

Wij hou­den u graag
op de hoogte
Inschrij­ven nieuwsbrief