De Euro­pe­se doel­stel­ling om in tien jaar tijd 35 mil­joen pan­den duur­zaam te reno­ve­ren vraagt om een ste­vi­ge pro­ces­ver­snel­ler. „Zo’n gro­te opga­ve heeft dap­pe­re strij­ders nodig die de vol­le­di­ge breed­te van het speel­veld dur­ven te gebrui­ken. We moe­ten cre­a­tief den­ken, in hoog tem­po door­ont­wik­ke­len en samen­wer­ken”, zeg­gen Ger­ben Hof­meij­er en Fanauw Hop­pe, spe­ci­a­lis­ten Duur­za­me Leef­om­ge­ving voor AT Osborne.

renovatieopgave

Half okto­ber maak­te de Euro­pe­se Unie bekend een ‘reno­va­tie­golf’ te gaan uit­rol­len: mil­joe­nen slecht geï­so­leer­de hui­zen en kan­to­ren in Euro­pa ver­sneld reno­ve­ren en ver­duur­za­men. Het betreft de komen­de tien jaar 35 mil­joen pan­den om de ener­gie- en CO2-doel­stel­lin­gen te halen. Om dat voor elkaar te krij­gen is de Reno­va­tie­ver­snel­ler in het leven geroe­pen waar­in minis­te­ries en orga­ni­sa­ties samen­wer­ken om oude wij­ken in een rap tem­po te ver­duur­za­men. „Ook daar is de nood­zaak voor pro­cesin­no­va­tie door­ge­dron­gen. We moe­ten han­den en voe­ten geven aan de uit­voe­ring van mon­ster­k­lus­sen zoals deze”, stelt Ger­ben Hof­meij­er van AT Osborne.

Dur­ven en doen

Ger­ben en Fanauw heb­ben die erva­ring al in de prak­tijk opge­daan bij onder ande­re het pro­gram­ma Oever­ver­bin­din­gen van de Pro­vin­cie Noord-Hol­land en het reno­va­tie­pro­gram­ma van bank­kan­to­ren van ABN AMRO. Door markt­par­tij­en al in een vroeg sta­di­um bij een pro­ject te betrek­ken en al van­af het begin mee te laten den­ken over de opga­ve en inno­va­ties die daar­voor nodig zijn wordt het pro­ces ver­snelt. „Daar­bij moet je niet ver­wach­ten dat een aan­ne­mer bij het reno­ve­ren van de eer­ste hui­zen alles laat zien wat hij kan, maar wel dat hij dat bij pro­ject tien doet. Het is een kwes­tie van dur­ven, doen, accep­te­ren dat iets niet lukt en weer door­ont­wik­ke­len. Dat kan alleen als je ver­trou­wen in elkaar hebt. Door met elkaar een con­tract aan te gaan op basis van ambi­ties en voor een lan­ge­re ter­mijn lukt dat”, is de erva­ring van Fanauw.

Keu­zes maken

In het hele pro­ces zijn inno­va­ties hard nodig. In het pro­ces, maar ook in de reno­va­tie­op­ga­ve. „Bedenk eens hoe­veel je moet pro­du­ce­ren als je 35 mil­joen hui­zen en kan­toor­pan­den wil ver­duur­za­men. Daar­voor moet je indu­stri­a­li­se­ren. Ook dat heeft invloed op je kli­maat­doel­stel­lin­gen. Je moet ook hier­in keu­zes maken anders cre­ëer je een pro­bleem voor de toe­komst. We moe­ten heel veel goed doen, maar we moe­ten eigen­lijk nog ont­dek­ken wat goed is”, stelt Gerben.

Speel­ruim­te

Dat vergt wel een ande­re manier van den­ken. Ger­ben: „Nor­maal ligt er een vraag van een opdracht­ge­ver en geeft een aan­ne­mer ant­woord. Het is nodig dat je al eer­der rond de tafel gaat zit­ten om samen de vraag te for­mu­le­ren en mee te den­ken.” Die ruim­te is er stelt Fanauw: „De aan­be­ste­dings­re­gels zijn de kaders, maar de ruim­te bin­nen die kaders zijn bre­der toe te pas­sen dan nu gebeurt. Er is speel­ruim­te, maar over­he­den en juris­ten gaan vaak voor vol­le­di­ge vei­lig­heid en spe­len dus op een smal speel­veld. Je hoeft niet over de gren­zen heen, maar met dit soort opga­ven moet je de ruim­te opzoe­ken die de regels bie­den, anders kom je er niet. Kort­om; dap­pe­re opdracht­ge­ver zoekt opdracht­ne­mer met lef.”

Ster­ke cocktail

Ger­ben en Fanauw heb­ben ook een idee hoe dit vorm kan krij­gen. Door bestaan­de ingre­di­ën­ten samen te voe­gen tot een nog ster­ke­re cock­tail: het Cir­cu­lair Inno­va­tie Part­ner­schap (CIP). Dit is een com­bi­na­tie van cir­cu­lair inko­pen, het inno­va­tie­part­ner­schap toe­pas­sen en samen­wer­king in pro­jec­to­ver­stij­gen­de partnerschappen.

Onder­de­len van het CIP zijn het stel­len van een hoge ambi­tie en het al vroeg selec­te­ren van een markt­par­tij die past. „Een par­tij die zich kan com­mit­te­ren aan je ambi­ties, prijs is geen eer­ste selec­tie­cri­te­ri­um”, ver­telt Ger­ben. Het rich­ten op samen­wer­ken uit zich ook in het geza­men­lijk invul­len van een con­tract dat de ruim­te laat voor ont­wik­ke­ling. De lat (ambi­tie) wordt hoog gelegd, maar de rou­te er naar­toe ligt niet vast. „Eén van de doe­len is leren van elkaar, leren van eer­de­re pro­jec­ten. Samen groei­en”, aldus Ger­ben en Fanauw.

Cir­cu­lair inno­ve­ren in de prak­tijk? Kijk op cir­kel­stad