Op de Bene­lux­baan in Amstel­veen wordt hard gewerkt aan het ombou­wen van de Amstel­veen­lijn, die eind 2020 weer moet gaan rij­den. Het is een gro­te klus, die zijn hoog­te­punt – zes weken in juli en augus­tus – nadert. Wat is er inmid­dels zoal gebeurd en wat zijn al die werk­lie­den pre­cies aan het doen?

Harold Top­per, omge­vings­ma­na­ger, en Bart Luy­ten, uit­voer­der van de aan­ne­mers­com­bi­na­tie Vital, geven een rond­lei­ding bij de hal­tes Zon­ne­stein en Kro­nen­burg, waar de meest com­plexe en ingrij­pen­de acti­vi­tei­ten plaats­vin­den. Bei­de hal­tes komen onder de kruis­pun­ten te lig­gen en tij­dens het werk mag tram 5 zo wei­nig moge­lijk wor­den ver­stoord. Voor de werk­lie­den is een tij­de­lij­ke loop­brug gebouwd over de Bene­lux­baan. Die biedt een fraai uit­zicht over het werk. Harold Top­per wijst op een gro­te bouw­put schuin onder ons. “Daar komt de toe­kom­sti­ge hal­te Kro­nen­burg,” zegt hij. “Maar we gaan nog veel die­per. Onder de hal­te komt nog eens een vijf meter die­pe water­ber­ging. Deze fun­geert als water­buf­fer, bij­voor­beeld na een zwa­re plensbui.”

1200 palen

Inmid­dels zijn voor de toe­kom­sti­ge hal­tes Kro­nen­burg en Zon­ne­stein de dam­wan­den geplaatst en zijn er voor de hal­tes elk 1200 palen de grond in gegaan. Bij de hal­te Sport­laan, die ook onder­gronds komt, wor­den dat zelfs 1400 palen, omdat de weg daar bre­der is. Ook zijn grou­tan­kers aan­ge­bracht, meta­len sta­ven inge­bed in grout (een cement­meng­sel) die schuin de bodem in gaan om de dam­wan­den van de beton­nen bak­ken waar­in de hal­tes komen op hun plaats te houden.

Het ver­leg­gen van lei­din­gen en bui­zen is vorig jaar al gebeurd. Bij de drie ver­diep­te hal­tes onder de kruis­pun­ten Zon­ne­stein, Kro­nen­burg en Sport­laan moesten die onder de 18 meter diep rei­ken­de dam­wan­den door. “Bedrij­ven die kabels en lei­din­gen in de grond heb­ben lig­gen, zijn daar zelf ver­ant­woor­de­lijk voor,” zegt Bart Luy­ten. “Het was ech­ter niet han­dig dat ieder­een zijn eigen ver­bin­din­gen ging ver­plaat­sen. We heb­ben daar­om enke­le dik­ke bui­zen onder de dam­wan­den door gemaakt, waar ieder zijn eigen kabels en lei­din­gen door­heen kon leiden.

“De Bene­lux­baan lijkt breed, maar als je met groot mate­ri­eel aan de slag wilt en trams en auto’s moe­ten blij­ven rij­den, dan wordt het een puz­zel. Om ruim­te te cre­ë­ren zijn tal van bomen ver­wij­derd. Slo­ten zijn ver­breed om te com­pen­se­ren dat door de tij­de­lij­ke extra ver­har­ding het hemel­wa­ter min­der goed weg kan. Het groen komt later terug.”

Werk­zaam­he­den Amstelveenlijn

Dag en nacht

Nor­maal wordt er gewerkt van 7.00 tot 19.00 uur, maar onver­mij­de­lijk soms ook ’s avonds en ’s nachts. In maart is er twee week­ends dag en nacht door­ge­werkt en werd het tram­ver­keer onder­bro­ken. Door slecht weer kon toen ech­ter bij het kruis­punt Bene­lux­baan-Zon­ne­stein een deel van de palen niet de grond in. Dat is afge­lo­pen week­ein­de ingehaald.

De afron­ding van dit werk was essen­ti­eel voor de cli­max van de werk­zaam­he­den komen­de zomer. “Tram 5 rijdt dan zes weken niet,” zegt Top­per. “Van 14 juli tot en met 25 augus­tus. Er wordt dan dage­lijks zes­tien uur gewerkt, soms ook ’s nachts. In die weken wor­den de com­ple­te beton­nen bak­ken voor de hal­tes Zon­ne­stein en Kro­nen­burg aan­ge­legd, inclu­sief rails, zodat de tram op 26 augus­tus weer kan rij­den. We ver­nieu­wen met­een het hele spoor tus­sen Can­nen­burg in Bui­ten­vel­dert en het Stads­hart. Bal­last­ma­te­ri­aal van het oude spoor en de gesloop­te hal­tes wordt zoveel moge­lijk opnieuw gebruikt.”

Bal­last­ma­te­ri­aal van het oude spoor en de gesloop­te hal­tes wordt zoveel moge­lijk opnieuw gebruikt.

Spec­ta­cu­lai­re klus

Een spec­ta­cu­lai­re klus in die peri­o­de is het plaat­sen van de lif­ten. “Dat doen we op een spe­ci­a­le manier,” zegt Bart Luy­ten. “De lif­ten voor Zon­ne­stein en Kro­nen­burg zijn al inclu­sief glas opge­bouwd bij de fabri­kant en wor­den met een groot trans­port naar Amstel­veen gere­den. Hier wor­den ze in hun geheel met twee gro­te kra­nen naar hun plek gehe­sen. Door dat zo te doen, bespa­ren we veel tijd, zodat lijn 5 min­der lang bui­ten dienst hoeft.” Na eind augus­tus volgt de afwer­king. De aan­leg van de beton­nen bak voor de hal­te Sport­laan hob­belt hier ach­ter­aan. De tijds­druk is daar min­der, omdat daar nu geen trams rijden.

Beper­king van de overlast

Er is veel aan­dacht voor beper­king van de over­last. “Daar­bij gaat het om drie groe­pen,” zegt Top­per. “Omwo­nen­den, weg­ge­brui­kers en ov-rei­zi­gers. De ene keer valt het wat ongun­sti­ger voor de ene groep, een ande­re keer voor een ande­re groep. Soms maken we lawaai, soms moet een stuk weg wor­den afge­slo­ten, soms kan de tram niet rij­den. Dat is onver­mij­de­lijk.” Om het lawaai te beper­ken wordt er niet geheid. Dam­wan­den zijn de bodem in getrild en fun­de­rings­pa­len de grond in geschroefd, ook al gaat ook dat niet onge­merkt. De tril­lin­gen zijn voel­baar. “Meest­al wor­den dam­wan­den later weer weg­ge­haald en dat geeft ook tril­lin­gen,” zegt Top­per. “Hier blij­ven ze in de grond als onder­deel van de con­struc­tie van de hal­tes. Het schroe­ven van de palen hoor je het eer­ste stuk niet, maar zodra we de har­de onder­laag berei­ken, dan lukt het niet meer met schroe­ven alleen. Dan moe­ten we hame­ren en dat maakt wel her­rie. Dat werkt zoals een klop­boor thuis. Het eer­ste stuk gaat gemak­ke­lijk en voor het laat­ste stuk gebruik je de hamerfunctie.”

Intus­sen gebeurt ook elders langs de lijn van alles. Hal­tes ten zui­den van het Stads­hart zijn gesloopt en krij­gen straks een nieuw, laag per­ron. Bij hal­te Meent gaapt een bouw­put voor een nieu­we lift. Ten zui­den van West­wijk is begon­nen met het opstel­ter­rein voor trams. En ten­slot­te is het eer­ste nieu­we tram­stel uit Span­je gear­ri­veerd bij de GVB-remi­se in Die­men om uit­ge­breid te wor­den getest.

Bron: René de Leeuw, Amstel­veens Nieuwsblad

Foto Harold: Wieb­ke Wil­ting. Foto werk­zaam­he­den: Gé Dubbelman

Lees ook: In zomer­pe­ri­o­de extra over­last door werk Amstel­veen­lijn (arti­kel Amstel­veens Nieuws­blad, 19 juni 2019)