BENG (Bij­na Ener­gie­Neu­traal Gebouw) is de opvol­ger van de EPC bere­ke­ning. De intro­duc­tie ervan heeft wat moei­te gekost, maar nu is het dan toch zover: de BENG eisen gaan in per 1 janu­a­ri 2021.

Ontwikkelingen

BENG

In 2015 zijn voor­lo­pi­ge eisen opge­steld. Eind 2018 zijn nieu­we eisen in con­cept voor­ge­steld. Eind 2019 zijn dan toch de defi­ni­tie­ve eisen gepu­bli­ceerd in het staats­blad. De reden voor de diver­se aan­pas­sin­gen tus­sen de con­cep­ten en defi­ni­tie­ve ver­sie, als ook de uit­stel van de intro­duc­tie van de eisen, komt door­dat de markt is gecon­sul­teerd over kos­tenop­ti­ma­li­teit en kos­ten­ef­fec­ti­vi­teit. Daar­naast ligt ach­ter de BENG eisen een nieu­we norm, de NTA 8800, waar­voor ook nieu­we soft­wa­re gemaakt moest wor­den om te kun­nen bere­ke­nen of een gebouw eraan vol­doet. Het maken van de soft­wa­re had ook ver­tra­ging opge­lo­pen. Inmid­dels (sinds de zomer van 2020) zijn we zover dat de eisen vast­ge­steld zijn en er soft­wa­re beschik­baar is.

De BENG eisen gaan in per 1 janu­a­ri 2021. Er zijn eigen­lijk 3 BENG eisen:

  1. BENG 1: de maxi­ma­le ener­gie­be­hoef­te in kWh per m2 gebruiks­op­per­vlak per jaar (kWh/m2.jr)
  2. BENG 2: het maxi­ma­le pri­mair fos­siel ener­gie­ge­bruik, even­eens in kWh per m2 gebruiks­op­per­vlak per jaar (kWh/m2.jr)
  3. BENG 3: het mini­ma­le aan­deel her­nieuw­ba­re ener­gie in procenten (%)

De BENG eisen zijn ver­schil­lend per gebruiks­func­tie, met dezelf­de inde­ling in func­ties als in het Bouw­be­sluit. Voor de func­tie “gezond­heids­zorg met bed­ge­bied” geldt bijvoorbeeld:

  1. BENG 1: maxi­maal 350 kWh/m2.jr
  2. BENG 2: maxi­maal 130 kWh/m2.jr
  3. BENG 3: mini­maal 30%

Wat bete­kent dit nu con­creet voor de sco­pe en kos­ten van een nieuw­bouw zie­ken­huis? Eer­lijk gezegd is dat nog niet dui­de­lijk. Bij de intro­duc­tie van de con­cept eisen in 2015 is een stu­die gedaan naar de haal­baar­heid. Naar aan­lei­ding daar­van zijn de eisen enigs­zins aan­ge­past in 2018. De eisen uit 2018 zijn weder­om getoetst, waar­van toen de con­clu­sie was: BENG 1 is goed te halen, BENG 2 is las­tig maar moge­lijk, BENG 3 is voor­als­nog niet haalbaar.

BENG 3 is, althans in ieder geval vol­gens de stu­die op de eisen uit 2018, niet haal­baar omdat, sim­pel gezegd, er te wei­nig dak­op­per­vlak is voor zon­ne­pa­ne­len voor het enorm hoge energieverbruik.

Een reken­stu­die met de in 2019 vast­ge­stel­de eisen en gebruik­ma­kend van geva­li­deer­de NTA 8800 soft­wa­re loopt nog. Het is met span­ning afwach­ten wat daar­van exact de resul­ta­ten zijn!

We kun­nen wel stel­len dat je alles uit de kast moet trek­ken om te vol­doen. Dus: zon­ne­pa­ne­len, WKO, elek­tri­sche warm­te­pomp, vraag­ge­stuur­de geba­lan­ceer­de ven­ti­la­tie met WTW, hoge iso­la­tie­waar­des, lage verlichtingsvermogens.

Ove­ri­gens is het wel bij­zon­der dat er nog steeds geen reken­stu­dies zijn die aan­to­nen hoe (en of) men kan vol­doen aan de BENG eisen voor zie­ken­hui­zen, ter­wijl over krap 3 maan­den die nieu­we eisen ingaan en er nu al bouw­plan­nen gemaakt wor­den die aan die eisen zul­len moe­ten gaan vol­doen. Je zou jezelf mis­schien gerust kun­nen stel­len met de gedach­te dat het de over­heid niet aan gele­gen is om zie­ken­huis ont­wik­ke­len onmo­ge­lijk te maken, maar ze alleen een duw­tje (har­de duw) in de ver­duur­za­mings­rich­ting wil geven. Dus het zal wel goed komen?

Kli­maat­ak­koord

In het Kli­maat­ak­koord uit 2019 staat beschre­ven dat sec­to­ren in het maat­schap­pe­lijk vast­goed een sec­to­ra­le rou­te­kaart opstel­len, waar­in de stra­te­gie om te ver­duur­za­men omschre­ven staat (spe­ci­fiek: de reduc­tie van CO2-emis­sie). Die sec­to­ra­le rou­te­kaar­ten moe­ten ver­vol­gens per instel­ling ver­taald wor­den in een rou­te­kaart op por­te­feuil­le van de instelling.

In 2020 wor­den de rou­te­kaar­ten vast­ge­steld en in 2021 wor­den de por­te­feuil­le­rou­te­kaar­ten opge­steld. Ver­vol­gens ont­staat een wis­sel­wer­king tus­sen sec­to­ra­le en por­te­feuil­le­rou­te­kaart, met uit­ein­de­lijk doel om als sec­tor in 2030 49% CO2-emis­sie­re­duc­tie te beha­len en in 2050 95% CO2-emis­sie­re­duc­tie ten opzich­te van de emis­sie in 1990.

Zie­ken­hui­zen val­len onder de sec­tor “Zorg — cure”. Voor deze sec­tor wordt alleen geke­ken naar direc­te CO2-emis­sie. De emis­sie ten gevol­ge van de pro­duc­tie van elek­tri­ci­teit elders wordt bui­ten beschou­wing gela­ten. Grof­weg komt de doel­stel­ling van emis­sie­re­duc­tie voor zorg­in­stel­ling neer op een doel­stel­ling voor de bespa­ring van het gasverbruik.

Ove­ri­gens is de inspan­ning die elke instel­ling moe­ten leve­ren als bij­dra­ge aan de sec­tordoel­stel­ling niet voor­af vast­ge­legd. Elke instel­ling zal logi­scher­wijs eerst focus­sen op de mak­ke­lijkst te maken klap­pen met het groot­ste effect. Ofte­wel, met upgra­den of ver­van­gen van de oud­ste en meest inef­fi­ci­ën­te gebou­wen uit de gebouw­voor­raad zijn de groot­ste stap­pen te maken. Dit geldt per instel­ling, maar uiter­aard ook voor de tota­le gebouw­voor­raad van de sec­tor. In het alge­meen zal gel­den dat bij een zorg­in­stel­ling met een oude gebouw­voor­raad gro­te­re stap­pen te maken zijn dan bij een zorg­in­stel­ling met enkel recent opge­le­ver­de gebouwen.

Er is logi­scher­wijs een weder­zijd­se rela­tie tus­sen de por­te­feuil­le­rou­te­kaart en de huis­ves­tings­plan­ning van een instel­ling en het MJOP van haar gebouwen.

In de bij­la­ge een pre­sen­ta­tie van de RVO met onder ande­re een mooie tijd­lijn van boven­staand. Op deze pagi­na vindt je de (thans con­cept) sec­to­ra­le rou­te­kaart Cure.

EPBD-III

De Ener­gy Per­for­man­ce of Buil­dings Direc­ti­ve III (EPBD-III) is inge­gaan op 10 maart 2020. De direc­ti­ve kent drie pijlers:

  1. Sys­teem­ei­sen tech­ni­sche bouwsystemen
  2. Tech­ni­sche keu­rin­gen ver­war­mings- en aircosystemen
  3. Laadin­fra­struc­tuur

Ad 1. Deze regel­ge­ving stelt eisen voor het sys­teem­ren­de­ment van tech­ni­sche bouw­sys­te­men (ver­war­ming, koe­ling, ven­ti­la­tie, tap­wa­ter, ver­lich­ting). Die eisen gel­den voor de aan­leg van een nieuw tech­nisch sys­teem, maar ook als bij een bestaand sys­teem de opwek­ker of de ven­ti­la­tie-een­heid ver­van­gen wordt. De eisen zijn ove­ri­gens pri­ma haal­baar met toe­pas­sing van beschik­ba­re tech­nie­ken. Dus bij ver­van­ging van ver­lich­ting door LED gaat dat zon­der meer goed, idem voor ver­van­ging van een LBK zon­der WTW door een LBK met WTW. Niet echt zor­gen, maar wel een punt­je dat aan­ge­toond moet wor­den en gedo­cu­men­teerd. Meer info.

Ad 2. Dit gaat in op het keu­ren van sys­te­men. Dat is voor pro­jec­ten niet zozeer rele­vant, maar wel voor onder­houd. Meer info.

Ad 3. Hier­voor geldt dat bij nieuw­bouw uti­li­teit én bij ingrij­pen­de reno­va­tie bestaan­de uti­li­teit­bouw, er mini­maal 1 laad­punt voor­zien moet wor­den indien er 10 of meer par­keer­vak­ken zijn. Op het totaal bud­get van een nieuw­bouw­pro­ject is dit wel te over­zien. Van­af 2025 geldt voor bestaan­de bouw dat er ook mini­maal 1 laad­punt voor­zien moet wor­den als er meer dan 20 par­keer­vak­ken zijn. Er zijn een aan­tal nuan­ces en uit­zon­de­rin­gen. Meer info.