Naar het overzicht

Tegen de klip­pen op het tij keren

Als het om kli­maat en ener­gie gaat, is Jur­gen van der Heij­den onver­moei­baar. ’s Och­tends schuift hij aan op een pro­vin­cie­huis als voor­zit­ter van de PWOZ (Par­ti­ci­pa­tie Wind Op Zee), ’s avonds zit hij aan de keu­ken­ta­fel om bewo­ners te hel­pen bij het opzet­ten van een ener­gie­co­ö­pe­ra­tie. “In bei­de situ­a­ties denk ik: wat fijn dat ik hier zit en er niet aan hoef te twij­fe­len dat ik mee­werk om ont­wik­ke­lin­gen de juis­te kant op te krijgen.”

Het mag dan nog niet op alle fron­ten dui­de­lijk zijn hoe alle betrok­ke­nen het gaan invul­len, maar dát de ener­gie­tran­si­tie pure nood­zaak is, staat als een paal boven water. Waar ook geen twij­fel over bestaat: ieder­een is erbij nodig. Jur­gen: “Over­scha­ke­len van fos­sie­le brand­stof­fen naar duur­za­me ener­gie is een enor­me klus. Over­he­den, bedrij­ven, ban­ken en bur­gers: we moe­ten het samen doen. Bur­gers lij­ken daar­in mis­schien een klei­ne par­tij, maar ze kun­nen echt wel een deuk in een pak­je boter slaan.” Jur­gen kan het weten, want al zo’n tien jaar onder­steunt hij bewo­ners bij het opzet­ten van hun loka­le ener­gie­co­ö­pe­ra­tie. Hij is momen­teel aan coö­pe­ra­tie num­mer der­tig toe. “Dat is DUEC, de Duur­zaam Uit­geest Ener­gie Coö­pe­ra­tie. Bur­gers draai­en daar inmid­dels zelf­stan­dig pro­jec­ten. Die vari­ë­ren van geza­men­lij­ke inkoop van zon­ne­pa­ne­len en par­ti­ci­pa­tie in een wind­mo­len tot inves­te­rin­gen in een col­lec­tie­ve warm­te-kou­de­op­slag. Een goed voor­beeld van het feit dat ener­gie­co­ö­pe­ra­ties zeer con­cre­te resul­ta­ten kun­nen boe­ken. Echt mooi om te zien.”

Die­pe­re lading
Voor Jur­gen is het altijd belang­rijk geweest om zich bin­nen zijn werk bezig te kun­nen hou­den met onder­wer­pen die ertoe doen. Maar zijn moti­va­tie kreeg een die­pe­re lading toen zijn doch­ters gebo­ren wer­den. “Op dat moment drong nog eens extra tot mij door: wij zit­ten met zijn allen op een heil­lo­ze weg door de pla­neet zo uit te put­ten en het kli­maat zo te ver­na­che­len. Daar kan ik sla­pe­lo­ze nach­ten van krij­gen, maar dat voor­kom ik door er tegen de klip­pen op iets tegen te doen via mijn werk. Mis­schien klinkt daar iets van wan­hoop door­heen, maar zo ervaar ik niet. Ik word er name­lijk heel vro­lijk van door met mijn werk bij te dra­gen aan het keren van het tij. Ik zou er niet aan moe­ten den­ken om in pro­jec­ten te zit­ten die nog eens even­tjes inte­ren op de fos­sie­le voor­ra­den die we eigen­lijk nu al niet meer moe­ten gebruiken.”

Iets nieuws
Daar hoeft Jur­gen niet bang voor te zijn, want de pro­jec­ten waar hij namens AT Osbor­ne bij betrok­ken is con­cen­tre­ren zich geheel op het tegen­over­ge­stel­de: de ener­gie­tran­si­tie. Hoe is het om daar op veel ver­schil­len­de manie­ren aan te wer­ken? “Die afwis­se­ling is de lol ervan. Bij som­mi­ge ener­gie­co­ö­pe­ra­ties zijn de wijk­be­wo­ners mijn opdracht­ge­ver. Zij krij­gen geld van de over­heid, en beslui­ten zelf dat deels in te zet­ten om mij in te huren. Ik word dus niet over hen afge­roe­pen, maar zij kie­zen er zelf voor. Ik ervaar dat als een bij­zon­de­re vorm van opdracht­ge­ver- en ‑nemer­schap. Het is natuur­lijk sowie­so leuk om ’s avonds bij men­sen thuis aan de kof­fie­ta­fel te zit­ten en over zin­vol­le ini­ti­a­tie­ven te pra­ten. Voor­al als daar ook echt iets uit­komt, wat eigen­lijk altijd het geval is. Met de coö­pe­ra­tie in Uit­geest gaan we voor het eerst een vol­gen­de fase in. Zij huren een mede­wer­ker in, die hun pro­jec­ten con­creet gaat bege­lei­den. Heel bij­zon­der. Ook voor AT Osbor­ne is het nieuw. Wij gaan de per­soon in kwes­tie oplei­den, en dat is een primeur.”

Aan de wieg
Van AT Osbor­ne krijgt Jur­gen alle ruim­te om zich bezig te hou­den met aller­lei acti­vi­tei­ten op het gebied van kli­maat en ener­gie. De ene keer gebeurt het gewoon betaald, de ande­re keer tegen gere­du­ceerd tarief of geheel onbe­zol­digd. Een voor­beeld dicht­bij huis is het Baarns Kli­maat­ak­koord, waar­van AT Osbor­ne (geves­tigd in Baarn) en Jur­gen mede aan de wieg ston­den. “Alle betrok­ken par­tij­en heb­ben afge­spro­ken om bepaal­de pres­ta­ties te leve­ren, bij­voor­beeld de afna­me van groe­ne stroom.” Veel ver­der van huis, name­lijk in de Noord­zee, speelt een ande­re acti­vi­teit van Jur­gen. Als voor­zit­ter van de ver­e­ni­ging PWOZ (Par­ti­ci­pa­tie Wind op Zee) lob­byt hij bij de cen­tra­le over­heid om het moge­lijk te maken dat bur­gers, bedrij­ven en lage­re over­he­den aan­de­len kun­nen kopen in wind­mo­lens op zee.

Jur­gen doet dus ener­gie- en kli­maat­pro­jec­ten in alle soor­ten en maten en op diver­se niveaus. Er zijn veel ver­schil­len, maar ook over­een­kom­sten. Een belang­rij­ke uit die laat­ste cate­go­rie: “De men­sen met wie ik het doe, of dat nou wijk­be­wo­ners zijn of amb­te­na­ren of men­sen van bedrij­ven, ze zijn alle­maal gemo­ti­veerd om de ener­gie­tran­si­tie con­creet gestal­te te geven en de kli­maat­ver­an­de­ring een halt toe te roe­pen. En dat sluit hele­maal aan op waar ik mijn eigen ener­gie in wil steken.”

Wij hou­den u graag
op de hoogte
Inschrij­ven nieuwsbrief